Spontaniteit is ook maar relatief.

Afgelopen dinsdag heeft de bijeenkomst ‘Vormgeven aan de spontane stad’ plaatsgevonden. Onder deze titel hebben het Planbureau voor de Leefomgeving en Urhahn Urban Design een publicatie uitgegeven over hoe spontane of organische ontwikkeling van de stad in de praktijk werkt. In grote lijnen: minder grootschalig, met meer betrokkenheid van eindgebruikers en waarin het initiatief centraal staat. Interessant als we praten over nieuwe vormen van stadsontwikkeling.

De bijeenkomst in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam werd gedomineerd door de aanwezigheid van ambtenaren. Niet geheel onlogisch, aangezien de publicatie specifiek aandacht schenkt aan de nieuwe, faciliterende rol van de overheid. Deze rol is nodig, want “in de praktijk blijkt niets vanzelf (‘spontaan’) te gaan” zoals in de publicatie is terug te lezen. Kortom, spontaniteit is dus ook maar relatief.

Leren van succesverhalen, dat is wat deze publicatie voor ogen heeft. Het rapport schetst hiermee wel een eenzijdig beeld. De initiatieven en ambities die niet van de grond komen door onhaalbare businesscases, conflicterende belangen of gebrek aan ondernemerschap, krijgen namelijk (zoals wel vaker) geen aandacht.

Een column voorgedragen door Justus Uitermark, hoogleraar samenlevingsopbouw aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, biedt misschien nog wel het meest interessante inzicht van de middag. Biedt spontane of organische stadsontwikkeling enkel een opportunistische tussenoplossing voor dominante partijen, of daadwerkelijk handvatten voor een fundamenteel nieuwe manier van stadsontwikkeling?

De publicatie is interessant als inspiratiedocument en sluit aan bij onderwerpen als creatief herbestemmen, tijdelijke functies en ruimte voor lokale initiatieven. Het biedt echter weinig vernieuwende inzichten ten opzichte van een eerder boekwerk van Urhahn Urban Design, ‘De spontane stad’. Het concept van de spontane stad krijgt nu vooral een meer ambtelijk karakter. In hoeverre dit de spontaniteit ten goede komt is maar de vraag.

Related Posts

Site Menu